BİNGÖL’ün Genç ilçesinin, Cumhuriyet’in ilk yıllarında vilayet statüsünde bulunduğu ortaya çıktı. Türkiye’nin idari yapısında yıllar içerisinde yapılan düzenlemelerle bazı yerleşimler il statüsünden ilçeye dönüştürülürken, bugün Bingöl’e bağlı olan Genç de bu değişimlerden etkilenen merkezler arasında yer aldı.
Türkiye’nin il ve ilçe yapılanması, Cumhuriyet döneminde çıkarılan çeşitli kanunlarla zaman içerisinde yeniden şekillendirildi. Nüfus, ulaşım, coğrafi koşullar ve idari ihtiyaçlara bağlı olarak bazı yerleşimlerin statüleri değiştirildi.
Bu tarihsel değişimin Bingöl’deki en dikkat çekici örneklerinden biri ise Genç ilçesi oldu.
GENÇ, 1924-1927 YILLARI ARASINDA VİLAYETTİ
Bugün Bingöl’ün ilçelerinden biri olan Genç, Cumhuriyet’in ilk yıllarında vilayet statüsünde bulunuyordu. Bingöl İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün tarihçe bilgilerinde, Genç’in 1924 yılında vilayet haline getirildiği, 1927 yılında ise ilçe statüsüne dönüştürülerek Elazığ’a bağlandığı belirtiliyor.
1936 yılında Bingöl’ün il statüsüne kavuşmasının ardından Genç, Bingöl’e bağlandı. Böylece geçmişte ayrı bir vilayet olarak yönetilen Genç, günümüzde Bingöl’ün ilçelerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.
Genç’in bu geçmişi, Bingöl’ün idari tarihindeki önemli değişimlerden biri olarak dikkat çekiyor.
GEÇMİŞTE İL STATÜSÜNDE BULUNAN 11 YERLEŞİM
Türkiye’nin farklı bölgelerinde de geçmişte il veya vilayet statüsünde bulunan, ancak daha sonra ilçe konumuna getirilen yerleşimler bulunuyor.
Söz konusu 11 yerleşim şöyle:
- Genç – Bingöl
- Doğubayazıt – Ağrı
- Silifke – Mersin
- Şebinkarahisar – Giresun
- Ergani – Diyarbakır
- Gelibolu – Çanakkale
- Kozan – Adana
- Siverek – Şanlıurfa
- Beyoğlu – İstanbul
- Üsküdar – İstanbul
- Çatalca – İstanbul
Bu yerleşimlerin idari statüleri, farklı dönemlerde yapılan yasal düzenlemeler sonucunda değişti.
İSTANBUL’DAKİ ÜÇ İLÇE DE LİSTEDE
Geçmişte farklı bir idari konuma sahip olan yerleşimler arasında İstanbul’dan Beyoğlu, Üsküdar ve Çatalca da bulunuyor.
Söz konusu merkezler, zaman içerisinde yapılan idari düzenlemelerle İstanbul’un ilçe yapısına dahil edildi. Bugün İstanbul’un önemli ilçeleri arasında yer alan bu merkezlerin geçmişteki statüleri, Türkiye’nin değişen idari yapısına ilişkin dikkat çekici örnekler arasında gösteriliyor.
ANADOLU’DA BİRÇOK MERKEZİN STATÜSÜ DEĞİŞTİ
İdari değişiklikler yalnızca İstanbul ile sınırlı kalmadı. Doğubayazıt, Silifke, Şebinkarahisar, Ergani, Gelibolu, Kozan ve Siverek gibi Anadolu’nun farklı bölgelerinde bulunan yerleşimler de geçmişte il statüsünde bulunurken daha sonra ilçe konumuna getirildi.
Bazı yerleşimler ise ilerleyen yıllarda yeniden il statüsüne kavuştu. Böylece Türkiye’nin il ve ilçe haritası, farklı dönemlerde çıkarılan yasal düzenlemelerle yeniden şekillendi.
GENÇ’İN TARİHİ STATÜSÜ DİKKAT ÇEKİYOR
Bugün Bingöl’ün nüfus ve ekonomik açıdan önemli ilçelerinden biri olan Genç’in geçmişte vilayet olarak yönetilmiş olması, ilçenin tarihsel ve idari geçmişini de ortaya koyuyor.
Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki idari yapılanmadan günümüze kadar geçen süreçte statüsü değişen Genç, Türkiye’nin değişen idari haritasının Bingöl’deki önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
AZİZ ÖNAL/BİNGÖL GÜNCEL TV
