AZİZ ÖNAL/BİNGÖL GÜNCEL TV – TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Bingöl İl Temsilcisi Mehmet Alban, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 27’nci yıl dönümünde yaptığı açıklamada, deprem risklerinin azaltılması için kentlerin jeolojik özelliklerinin bilimsel yöntemlerle ortaya konulması ve yapılaşma kararlarının bu veriler doğrultusunda alınması gerektiğini belirtti. Alban, afetlere dirençli kentler oluşturulmasının kamusal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
17 Ağustos 1999’da saat 03.02’de Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki depremin geniş bir bölgede ağır yıkıma neden olduğunu hatırlatan Alban, resmi verilere göre 18 bin 373 kişinin yaşamını yitirdiğini, yaklaşık 50 bin kişinin yaralandığını ve 375 bin yapının hasar gördüğünü belirtti.
Depremin ardından geçen yıllarda meydana gelen diğer afetlerin de risk azaltma çalışmalarının önemini ortaya koyduğunu ifade eden Alban, deprem tehlikesinin doğal bir süreç olduğunu, ancak yanlış yer seçimi, plansız kentleşme ve yapılaşmadaki eksikliklerin doğal olayları afete dönüştürebildiğini söyledi.
‘DEPREM RİSKİ BİLİMSEL VERİLERLE BELİRLENMELİ’
Türkiye’nin deprem kuşağında yer aldığına dikkat çeken Alban, toplumdaki deprem farkındalığının yalnızca afet sırasında yapılacaklarla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti.
Kentlerin zemin özellikleri, deprem tehlikesi ve yapı stokunun güvenliği konusunda önceden çalışma yapılmasının önemine değinen Alban, risklerin afet gerçekleşmeden belirlenerek azaltılması gerektiğini ifade etti.
MİKROBÖLGELEME ÇALIŞMALARINA DİKKAT ÇEKTİ
Afetlere dayanıklı yerleşimlerin yalnızca sağlam yapılardan ibaret olmadığını belirten Alban, kentlerin jeolojik yapısının ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda mikrobölgeleme çalışmalarının tamamlanmasını isteyen Alban, aktif faylar, sıvılaşma, heyelan, kaya düşmesi ve taşkın gibi farklı tehlikelerin belirlenmesi gerektiğini kaydetti. Yerleşim alanlarının yapılaşmaya uygunluğunun bilimsel veriler ışığında ortaya çıkarılmasının önemine dikkat çekti.
‘JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜTLER FORMALİTE DEĞİL’
İmar ve arazi kullanım kararlarının bilimsel veriler dikkate alınarak hazırlanması gerektiğini ifade eden Alban, jeolojik-jeoteknik etütlerin yalnızca mevzuat gereği yerine getirilen bir işlem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Alban, planlama ve yapılaşma süreçlerinde jeoloji mühendisliği hizmetlerinden etkin şekilde yararlanılmasının can ve mal güvenliği açısından gerekli olduğunu söyledi. Mevcut yapı stokunun yanı sıra ulaşım ağları ve kritik altyapıların da afet risklerine karşı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
‘KENTSEL DÖNÜŞÜM RANT ODAKLI OLMAMALI’
Kentsel dönüşüm çalışmalarına da değinen Alban, dönüşümün yalnızca eski yapıların yenilenmesi şeklinde ele alınmaması gerektiğini belirtti.
Deprem tehlikesi, zemin koşulları, yapı güvenliği ve bölgedeki toplumsal ihtiyaçların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Alban, riskli yapıların güçlendirilmesi veya yenilenmesinin yanı sıra riskli alanlarda yeni yapılaşmanın önüne geçilmesinin de önem taşıdığını ifade etti.
‘RİSKLERİ ÖNCEDEN AZALTAN SİSTEM KURULMALI’
Alban, afet yönetiminde anlayış değişikliğine ihtiyaç olduğunu belirterek, yalnızca afet sonrasında müdahale eden sistemler yerine riskleri önceden belirleyip azaltmaya odaklanan bütünleşik bir model oluşturulması çağrısında bulundu.
Tüm yerleşim alanlarında mikrobölgeleme çalışmalarının tamamlanması, mevcut yapı stokunun risk durumuna göre değerlendirilmesi ve yapı ile zemin denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini kaydeden Alban, afet eğitimlerinin toplumun tüm kesimlerine yaygınlaştırılmasını istedi.
Alban, güvenli yerleşimlerin oluşturulmasının tercih değil kamusal sorumluluk olduğunu belirterek, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde hayatını kaybedenleri saygıyla andı.
