Bingöl’ün Genç ilçesinden geçen Murat Nehri, yaşanan boğulma vakalarının ardından yeniden tartışmaların odağına yerleşti. Bir çocuğu kurtarmak isterken yaşamını yitiren Aydın Tutkal’ın ölümü sonrası, nehir yatağındaki kum ocakları, denetim eksikliği ve baraj kaynaklı riskler kamuoyunda yeniden gündeme taşındı.
Gazeteci Nuran Bolluk’un hazırladığı araştırma dosyasında konuşan Genç’te yaşayan gazeteci Murat Gökçe, Murat Nehri’nde yıllardır süregelen ihmallerin artık görmezden gelinmemesi gerektiğini belirterek, “Bu nehir her yaz can alıyor. Gerekli önlemler alınmazsa benzer acıların yaşanması kaçınılmaz” dedi.
UZMANLAR UYARIYOR: DOĞAL DENGE BOZULUYOR
Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Karakaş ise kum ocaklarında yapılan kontrolsüz kazıların ciddi riskler oluşturduğuna dikkat çekti. Akarsu yataklarında gerçekleştirilen derin kazıların yeraltı su seviyesini ve doğal topoğrafyayı bozduğunu ifade eden Karakaş, bu durumun hem insan hayatını hem de ekosistemi tehdit ettiğini söyledi.
Karakaş, kum alımı sonucu nehir yatağında oluşan derin çukurların girdaplara yol açtığını, bunun da boğulma vakalarını artırdığını belirterek, “Bu tür müdahaleler balıkların üreme alanlarını yok ediyor, kıyı bitki örtüsünü ortadan kaldırıyor. Uzun vadede telafisi mümkün olmayan zararlar oluşuyor” dedi. Karakaş, dünyada benzer örneklerde adaların yok olduğunu ve tarım alanlarının tuzlandığını da hatırlattı.
“AYDIN TUTKAL BİR İNSANLIK ÖRNEĞİYDİ”
Gazeteci Murat Gökçe, hayatını kaybeden Aydın Tutkal’ın yalnızca bir oto tamircisi değil, çevreye ve insana duyarlı bir gönüllü olduğunu söyledi. Tutkal’ın yıllar önce Murat Nehri’ndeki kum ocaklarına dikkat çektiğini ifade eden Gökçe, “Sosyal medyada defalarca bu çalışmaların tehlikeli olduğunu yazmıştı. Ne yazık ki uyardığı yerde hayatını kaybetti” diye konuştu.
Gökçe, olayın ardından sivil toplum kuruluşları aracılığıyla imza kampanyası başlattıklarını, yaklaşık 4 bin 200 imzayı ilgili kurumlara teslim ettiklerini ancak bugüne kadar sahada somut bir önlem alınmadığını dile getirdi.
“KUM OCAKLARI KALKSIN DEMİYORUZ, DENETLENSİN”
Amaçlarının kum ocaklarının tamamen kapatılması olmadığını vurgulayan Gökçe, bu işletmelerin yerleşim alanlarından uzak, mevzuata uygun ve güvenlik önlemleri alınarak çalışması gerektiğini ifade etti. Barajdan kaynaklı ani su yükselmeleri konusunda da yeterli uyarı sistemlerinin bulunmadığını belirten Gökçe, yaz aylarında nehir kenarında sık sık mahsur kalan vatandaşların olduğunu söyledi.
Gökçe, “Bu nehir Bingöl için bir tehdit değil, bir değer olmalı. Turizm, spor ve yaşam alanı olarak değerlendirilebilir. Ancak bunun için önce insan hayatını önceleyen bir anlayışın hâkim olması gerekiyor. Başka canlar gitmesin” çağrısında bulundu.
