Türkiye’nin önemli tarım bölgelerinde üreticiler, patates ve kuru soğan gibi ürünlere alıcı bulamadıkları için mahsullerini depolarda bekletirken, bazı ürünler ise çürümeye terk ediliyor. Meyve bahçelerinde ise özellikle portakal üreticileri, maliyetleri karşılayamadığı gerekçesiyle hasat yapmayarak ürünlerini dalında bırakıyor.
Öte yandan, artan gıda fiyatlarına rağmen tarım ürünleri ithalatındaki yükseliş dikkat çekiyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, nisan ayında gıda enflasyonu yüzde 34,55 olarak kaydedildi. Aynı dönemde tarım ürünleri ithalatı da artış gösterdi.
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu’nun TÜİK verilerinden derlediği bilgilere göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde tarım, gıda ve içecek sektörünün ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,67 azalarak 7,1 milyar dolardan 6,98 milyar dolara geriledi. Buna karşılık ithalat yüzde 10,62 artarak 5,82 milyar dolardan 6,43 milyar dolara yükseldi.
BUĞDAY VE PAMUKTA YÜKSEK İTHALAT
Tarım yazarı Gazi Kutlu’nun yaptığı hesaplamalara göre, Türkiye yılın ilk üç ayında başta Brezilya, ABD ve Azerbaycan olmak üzere çeşitli ülkelerden 475,9 milyon dolarlık pamuk ithal etti. Aynı dönemde yaklaşık 298 bin ton pamuk alımı gerçekleştirildi.
İthalatta öne çıkan bir diğer ürün ise buğday oldu. Türkiye, yılın ilk çeyreğinde Rusya ve Ukrayna başta olmak üzere birçok ülkeden toplam 467,6 milyon dolar değerinde buğday ithal etti. Ukrayna’dan 41 bin ton, Rusya’dan ise 1,2 milyon ton buğday satın alındı. Ayrıca mısır ve ayçiçek yağı ithalatı da sürdü. Ocak-Mart döneminde bu kalemlerde toplam 351 milyon dolarlık ithalat yapıldı.
MEYVEDEN PEYNİRE GENİŞ İTHALAT YELPAZESİ
Türkiye’de birçok tarım ürününde ithalatın yaygınlaştığı görülüyor. Yılın ilk üç ayında portakal ithalatı en çok Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve İran’dan yapılırken, toplam 2,1 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirildi. İran’dan 26 ton portakal alındı.
Elma ithalatında İtalya, Azerbaycan ve Gürcistan öne çıkarken, toplam 4,9 milyon dolarlık alım yapıldı. Peynir ithalatı ise 9,9 milyon dolara ulaştı ve en çok KKTC, İrlanda ve Çekya’dan ürün getirildi.
Doğu Karadeniz’de üretim yapılmasına rağmen çay ithalatı da devam etti. Bu kapsamda Sri Lanka ve Hindistan’dan toplam 15,3 milyon dolarlık çay satın alındı. Sri Lanka’dan yaklaşık 4 bin ton çay ithal edildi.
UZMANLAR UYARIYOR
Tarım yazarı Gazi Kutlu, artan ithalatın uzun vadede üretimi olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, “Birçok üründe ithalata bağımlılık artıyor. Tahıllar, baklagiller ve yağlı tohumlarda dışa bağımlılık her geçen yıl büyüyor. Üretimi artırmaya yönelik politikalar geliştirilmezse, bu tablo devam eder” değerlendirmesinde bulundu.
Artan maliyetler ve pazarlama sorunları nedeniyle üreticinin zorlandığı bir dönemde, ithalatın yükselmesi hem üretici hem de tüketici açısından tartışma konusu olmaya devam ediyor.
