Ekonomik darboğazın giderek derinleştiği Türkiye’de, milyonlarca vatandaş genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları nedeniyle ciddi bir belirsizlikle karşı karşıya. Uzun süredir yapılandırma beklentisi içinde olan borçlular için yeni yıl öncesi icra riski gündeme geldi.
İşsizlik ve gelir kaybının arttığı bu dönemde GSS primlerini ödemekte zorlanan vatandaşların sayısı her geçen gün yükseliyor. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) yayımladığı “Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu”na göre, gençlerin önemli bir bölümü istihdam dışında kalırken, üniversite mezunu her dört gençten biri iş bulamıyor.
Milyonlarca Kişinin Borcu Var
SGK Uzmanı Özgür Erdursun, genel sağlık sigortası kapsamında yaklaşık 7,6 milyon kişinin yer aldığını belirterek, geçmiş dönem prim borcu bulunanların sayısının 3 milyonun üzerinde olduğunu ifade etti. Erdursun, her ay yaklaşık 5,6 milyon kişiye GSS borcu yazıldığını, ancak bu kişilerin bir kısmının ödemelerini düzenli yaptığını dile getirdi.
SGK Uzmanı Mert Nayır ise toplam GSS borcunun 100 milyar TL seviyesine ulaştığını söyledi. Nayır, borçlular arasında kısa süreli borcu olanların yanı sıra yıllardır ödeme yapamayanların da bulunduğunu vurgulayarak, özellikle yeni mezun ve işsiz gençlerin bu yükten ciddi şekilde etkilendiğini kaydetti.
Tebligatlar Gönderilmeye Başlandı
Nayır, geçmişte GSS borçları için tebligat gönderilmediğini hatırlatarak, son dönemde SGK’nın tahsilat sürecini başlattığını ve borçlulara resmi bildirimler ulaştırıldığını söyledi. Yapılandırmanın 2026 yılının Mayıs ayında gündeme gelebileceğine dair kulis bilgileri olduğunu aktaran Nayır, bu tarihe kadar icra işlemlerinin devreye girebileceği uyarısında bulundu.
Prim Tutarı İki Katına Çıktı
Genel sağlık sigortası prim oranı yapılan düzenlemeyle yüzde 3’ten yüzde 6’ya yükseltildi. Böylece aylık prim tutarı 780 TL’den 1.560 TL’ye çıktı. Yeni düzenleme, 1 Aralık itibarıyla yürürlüğe girerken, Cumhurbaşkanına oranı yüzde 12’ye kadar artırma yetkisi de verildi.
Öte yandan Ocak ayında asgari ücrette yapılacak artışla birlikte GSS prim tutarının yeniden yükselmesi bekleniyor. Bu durum, halihazırda borç yükü altında bulunan milyonlarca vatandaş için endişeleri artırıyor.
Af ve Kapsam Genişletme Beklentisi
2008 yılında uygulamaya giren GSS sisteminde, geçtiğimiz yıl prim borcunu ödemeyen yaklaşık 9 milyon kişi için af düzenlemesi yapılmıştı. Şu anda TBMM’de görüşülen 11. Yargı Paketi kapsamında, 1 Ocak 2016 öncesine ait ödenmemiş GSS primleri ve cezalarının tahsilinden vazgeçilmesi gündemde. Ancak kamuoyunda, bu tarihin ileri çekilmesi ve daha geniş bir kesimi kapsaması yönünde güçlü bir beklenti bulunuyor.
