Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar yaş şartı olmadan emekli olurken, yalnızca bir gün sonra işe başlayanlar için emeklilik yaşı 17 yıl ileriye çekilmişti. Kamuoyunda “ikinci yaş mağduriyeti” olarak adlandırılan bu kesim için Ankara kulislerinde yeni bir emeklilik modeli tartışılmaya başlandı.
Kademeli emeklilik beklentisi güçleniyor
1999–2008 yılları arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar, prim günlerini tamamlamış olmalarına rağmen kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartına takılıyor. Aynı iş yerinde benzer koşullarda çalışan kişiler arasında yalnızca giriş tarihinden kaynaklanan bu fark, uzun süredir “adaletsizlik” eleştirilerine neden oluyor. Çalışanlar, yaş şartının kademeli olarak düşürüleceği yeni bir emeklilik sistemi talep ediyor.
Meclis kulislerinde konuşulan taslaklar
TBMM’ye sunulan kanun teklifleri ve kulislerde dile getirilen taslak çalışmalara göre, olası bir düzenlemede emeklilik yaşı sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak belirlenecek. Resmiyet kazanmamış bu çalışmalarda, yaş şartının mevcut 58-60 sınırının altına çekilmesi öngörülüyor.
Kulis bilgilerine göre;
- 1999–2000 girişliler için emeklilik yaşının kadınlarda 43–45, erkeklerde 45–47 aralığında olması,
- 2001–2003 girişlilerde yaş şartının kademeli şekilde artması,
- 2004–2008 döneminde ise sistemin 2008 sonrası modele entegre edilmesi konuşuluyor.
Prim gün sayısının ise 6.250 ile 6.400 gün aralığında şekillenebileceği ifade ediliyor.
Bağ-Kur’lular için prim eşitliği gündemde
Kademeli emeklilik tartışmalarında Bağ-Kur’lu esnaf da önemli bir yer tutuyor. Mevcut sistemde SSK’lılar 7.200 günle emekli olabilirken, Bağ-Kur’luların 9.000 gün prim ödemek zorunda kalması uzun süredir eleştiriliyor. Yeni düzenleme beklentileri arasında Bağ-Kur prim gününün 7.200’e düşürülmesi de bulunuyor. Böyle bir adım, esnafın emeklilik süresini yaklaşık 5 yıl öne çekebilir.
Gözler Meclis’te
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı şu aşamada kapsamlı bir sistem değişikliği planlanmadığını belirtse de, kamuoyundaki beklenti ve Meclis’e sunulan teklifler konunun gündemde kalmasını sağlıyor. Milyonlarca çalışan, yasama döneminde kademeli emekliliğin öncelikli başlıklardan biri olmasını bekliyor.
