Emeklilik sisteminde uzun süredir tartışılan prim–maaş dengesizliği yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başuzmanı İsa Karakaş, mevcut yapının sürdürülebilir olmadığını belirterek, emekli maaşlarında kapsamlı bir değişikliğin kaçınılmaz hale geldiğini açıkladı.
TGRT Haber’de değerlendirmelerde bulunan Karakaş, özellikle en düşük emekli maaşı uygulamasının yıllar içinde genişlemesiyle birlikte, farklı prim günlerine sahip emeklilerin benzer maaşlar almasının ciddi bir eşitsizlik yarattığını ifade etti. Karakaş, 2019 yılında yaklaşık 800 bin kişiyi kapsayan uygulamanın 2025 itibarıyla 5 milyon emekliyi etkilediğini söyledi.
SİSTEM YENİDEN ELE ALINIYOR
Prim gün sayıları arasındaki farklara rağmen maaşların birbirine yaklaşmasının sistemde “makasın kapanmasına” yol açtığını belirten Karakaş, bu durumun Ankara’da oluşturulan bir komisyon tarafından detaylı şekilde ele alındığını aktardı. Çalışmaların, emeklilik sisteminin daha adil ve dengeli hale getirilmesini hedeflediği ifade edildi.
KÖK MAAŞ DÖNEMİ GERİDE KALABİLİR
Yeni düzenleme çalışmalarında kök maaş esasının geri plana alınmasının planlandığını belirten Karakaş, hane bazlı ve ihtiyaç odaklı bir modele geçilmesinin gündemde olduğunu söyledi. Bu modelde, emeklinin yalnızca aldığı maaşın değil, hane gelir durumu, kira yükü, çocuk sayısı, eğitim giderleri ve temel yaşam masraflarının da dikkate alınacağı ifade edildi. Devletin, ihtiyaç durumuna göre maaşa ek nakdi destek sağlaması öngörülüyor.
SOSYAL YARDIMLAR TEK MERKEZDE TOPLANACAK
Karakaş, sosyal yardımların farklı kurumlar aracılığıyla dağınık şekilde verilmesinin eşitsizlik yarattığını vurgulayarak, tüm yardımların tek bir sistem altında toplanmasının planlandığını belirtti. Bu sayede bazı vatandaşların birden fazla destek almasının, bazılarının ise hiçbir yardımdan faydalanamamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Ayrıca ayni yardımlar yerine doğrudan nakdi destek modelinin daha etkili olacağı değerlendiriliyor.
İNTİBAK DÜZENLEMESİ YENİDEN GÜNDEMDE
Emekli maaşları arasındaki farkların giderilmesi için intibak düzenlemesinin yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Karakaş, daha önce 2000 yılı öncesi emekliler için yapılan düzenlemenin, 2000 sonrası emeklileri de kapsayacak şekilde genişletilmesinin gündemde olduğunu söyledi. Bu sürecin kapsamlı ve uzun vadeli bir çalışma gerektirdiği belirtildi.
SEYYANEN ZAM İÇİN DİKKAT ÇEKEN HESAP
Karakaş’ın açıklamalarında en çok dikkat çeken başlıklardan biri ise seyyanen zam oldu. Mevcut seyyanen artışların zamanla ciddi bir tutara ulaştığını belirten Karakaş, tüm emeklilere eşit bir seyyanen zam uygulanması halinde maaşların önemli ölçüde yükselebileceğini ifade etti. Yapılan hesaplamalara göre, bu durumda en düşük emekli maaşının 42 bin TL seviyesine çıkabileceği, daha yüksek maaş alan emeklilerde ise artışın 50 bin TL’nin üzerine ulaşabileceği kaydedildi.
Karakaş, seyyanen zammın son kez uygulanmasının ardından, maaş artışlarının prim gün sayısı ve enflasyon esaslı bir sisteme bağlanmasının emeklilik sisteminde denge sağlayabileceğini dile getirdi.
