Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi kayıp ve kaçağıyla mücadele kapsamında yürüttüğü denetim çalışmalarını genişletti. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), son olarak avukatları da vergi denetimleri kapsamına aldı. Bu çerçevede, çok sayıda avukata vergi durumlarının değerlendirilmesi amacıyla yazı gönderilmeye başlandı.
Bakanlık, yapay zekâ destekli RADAR sistemi üzerinden meslek gruplarının beyan ettikleri gelirler ile fiili hasılatlarını karşılaştırarak risk analizleri yapıyor. Geçtiğimiz yıl doktorlar, online hizmet sunan psikolog ve diyetisyenler, fal ve astroloji hizmeti verenler gibi meslek gruplarına yönelik denetimlerini yoğunlaştıran Maliye, bu alanlarda tespit edilen usulsüzlüklere ağır cezalar uygulamıştı.
Avukatlar Denetim Kapsamına Alındı
Maliye’nin yeni denetim sürecinde avukatlar da radar altına alındı. Resmî verilere göre, avukatların 2024 yılı için beyan ettikleri ortalama aylık gelirin yaklaşık 34 bin lira seviyesinde olması, risk analizlerinde dikkat çekici unsurlar arasında yer aldı.
Bu kapsamda, Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim Grup Müdürlükleri, Şubat ayı itibarıyla avukatlara “gönüllü uyum çalışması” başlıklı yazılar göndermeye başladı. Yazılarda, serbest meslek kazançlarına ilişkin olarak 2023 ve 2024 yıllarının değerlendirileceği belirtilirken, avukatların defterdarlıkların vergi denetim birimlerine davet edildiği ifade edildi.
Yüzde 20’lik Fark İzaha Neden Oluyor
Maliye tarafından yapılan hasılat tespitlerinde, beyan edilen gelir ile tespit edilen kazanç arasında yüzde 20’den fazla fark bulunması halinde mükellefler izaha davet ediliyor. GİB ayrıca, Dijital Vergi Dairesi’ne (VDK) eklenen risk sorgulama özelliği sayesinde mükelleflere, kendi vergi risklerini önceden görme imkânı sundu. Bu yolla, mükelleflerin gönüllü olarak vergi dairesine başvurarak uzlaşma yolunu seçmeleri hedefleniyor.
Belgeleri İbraz Etmeyene Hapis Cezası
Türkiye Barolar Birliği’nin bilgilendirmelerine göre, avukatlar düzenledikleri e-serbest meslek makbuzlarını, inceleme elemanlarının talebi halinde elektronik ortamda ibraz etmekle yükümlü. Defter ve belgelerin, mevcut kayıtlarla sabit olmasına rağmen inceleme sırasında ibraz edilmemesi durumunda ise “gizleme suçu” oluşuyor. Bu suçun cezası, 15 Nisan 2022’den itibaren 18 aydan 5 yıla kadar hapis olarak uygulanıyor.
Avukatların, serbest meslek erbabı olarak serbest meslek kazanç defteri tuttukları, ancak 2018 yılından itibaren bu defterlerin fiziki olarak tutulma zorunluluğunun kaldırıldığı belirtildi. Buna karşın, elektronik ortamda düzenlenen belgelerin denetim sırasında yetkililere sunulması zorunluluğu devam ediyor.
Maliye yetkilileri, vergiye gönüllü uyumun artırılması ve kayıt dışı kazançla mücadelenin kararlılıkla süreceğini vurguladı.
