BİNGÖL GÜNCEL TV - Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ekim ayında üretici ve market fiyatlarındaki farklar, gübre fiyatlarındaki bölgesel değişiklikler ve yıllık girdi maliyetlerindeki artışlarla ilgili değerlendirmelerde bulundu.
Üretici ve Market Fiyat Farkı
Bayraktar, Ekim ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en çok karnabaharda yaşandığını, bu üründe fiyat farkının %368,5 olduğunu açıkladı. Bayraktar, “Karnabahar üreticide 12,50 TL iken markette 58,56 TL’ye satıldı. Patates üreticide 3,60 TL, markette 13,72 TL; beyaz lahana üreticide 4,81 TL iken markette 17,30 TL’ye ulaştı,” ifadelerini kullandı. Ayrıca, en yüksek fiyat artışının salatalıkta gerçekleştiğini belirtti.
Gübre Fiyatlarındaki Değişkenlik
Bayraktar, gübre fiyatlarının bayiler arasında ciddi farklılıklar gösterdiğini ve %23’e kadar değişkenlik oluştuğunu vurguladı. Bayraktar, “Örneğin 1 ton amonyum sülfat gübresi farklı bayilerde 9.300 TL ile 11.480 TL arasında değişiyor. Bu yüksek fiyat farkları kabul edilemez; çiftçiyi korumak için tavan fiyat uygulamasına geçilmelidir,” dedi.
Ekim Ayı Girdi Maliyetleri
TZOB verilerine göre, Ekim ayında bazı gübrelerde %6,4’e varan artışlar görüldü. Geçen yıla göre DAP gübresi %19,8, süt yemi %38,3 oranında artış gösterdi. Ayrıca, tarım ilaçlarının fiyatlarında %82, elektrik fiyatlarında ise %30,4 oranında artış meydana geldi.
Bayraktar, gübre ve diğer girdilerdeki fiyat artışlarının üreticiyi zorladığını belirterek, tavan fiyat uygulaması çağrısında bulundu ve piyasa düzenlemesinin zorunlu hale geldiğini ifade etti. [BGHA]
| ÜRÜNLER | Üretici Fiyatı (TL/kg) | Hal Fiyatı (TL/kg) | Pazar Fiyatı (TL/kg) | Market Fiyatı (TL/kg) | Hal / Üretici (%) | Pazar / Üretici (%) | Market / Üretici (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Karnabahar | 12,50 | 36,00 | 55,00 | 58,56 | 188,0 | 340,0 | 368,5 |
| Patates | 3,60 | 11,15 | 12,83 | 13,72 | 209,72 | 256,48 | 281,0 |
| Beyaz Lahana | 4,81 | 9,80 | 12,12 | 17,30 | 103,64 | 151,93 | 259,4 |
| Portakal | 13,75 | 31,50 | 33,90 | 46,28 | 129,09 | 146,55 | 236,6 |
| Limon | 10,00 | 25,00 | 28,33 | 30,53 | 150,0 | 183,33 | 205,3 |
| Patlıcan | 12,00 | 20,25 | 24,58 | 35,53 | 68,75 | 104,86 | 196,0 |
| Yeşil Soğan (Demet) | 13,63 | 25,00 | 33,33 | 39,82 | 83,49 | 144,65 | 192,2 |
| Marul (Adet) | 12,79 | 21,60 | 28,75 | 36,87 | 68,94 | 124,86 | 188,4 |
| Kuru Kayısı | 135,00 | - | 370,00 | 376,43 | - | 174,07 | 178,8 |
| Havuç | 12,00 | 18,50 | 25,70 | 32,23 | 54,17 | 114,17 | 168,6 |
| Nohut | 30,39 | 49,00 | 75,00 | 78,44 | 61,24 | 146,79 | 158,1 |
| Maydanoz (Adet) | 4,94 | 7,60 | 10,00 | 12,68 | 53,92 | 102,53 | 156,8 |
| Antep Fıstığı | 240,00 | - | 600,00 | 612,74 | - | 150,0 | 155,3 |
| Kuru İncir | 170,00 | - | 420,00 | 433,65 | - | 147,06 | 155,1 |
| Kuru Soğan | 5,75 | 10,60 | 12,21 | 14,22 | 84,38 | 112,32 | 147,2 |
| Kuru Fasulye | 32,14 | 47,00 | 75,00 | 78,63 | 46,24 | 133,35 | 144,6 |
| Yeşil Mercimek | 29,33 | 50,00 | 60,00 | 70,65 | 70,47 | 104,57 | 140,9 |
| Pırasa | 18,33 | 27,60 | 37,00 | 43,63 | 50,55 | 101,82 | 138,0 |
| Mandalina | 18,50 | 26,00 | 35,34 | 43,51 | 40,54 | 91,03 | 135,2 |
| Kırmızı Mercimek | 22,94 | 40,00 | 49,00 | 52,16 | 74,37 | 113,60 | 127,4 |
| Ispanak | 20,25 | 28,00 | 35,00 | 45,80 | 38,27 | 72,84 | 126,2 |
| Elma | 18,40 | 25,80 | 34,17 | 39,63 | 40,22 | 85,69 | 115,4 |
| Fındık (İç) | 250,00 | - | 500,00 | 514,16 | - | 100,0 | 105,7 |
| Domates | 21,10 | 37,30 | 38,42 | 43,23 | 76,78 | 82,07 | 104,9 |
| Salatalık | 28,00 | 37,40 | 47,50 | 54,58 | 33,57 | 69,64 | 94,9 |
| Kuru Üzüm | 110,00 | - | 190,00 | 209,79 | - | 72,73 | 90,7 |
| Kabak | 26,63 | 38,30 | 40,83 | 50,19 | 43,85 | 53,36 | 88,5 |
| Pirinç | 38,30 | 42,00 | 60,00 | 70,99 | 9,66 | 56,66 | 85,4 |
| Sivri Biber | 37,83 | 46,40 | 51,25 | 67,82 | 22,64 | 35,46 | 79,3 |
| Yumurta | 2,68 | - | - | 4,42 | - | - | 64,93 |
| Kuzu Eti | 398,46 | - | - | 669,34 | - | - | 68,0 |
| Dana Eti | 338,93 | - | - | 557,55 | - | - | 64,5 |
| Yeşil Fasulye | 48,75 | 53,13 | 56,00 | 68,38 | 8,97 | 14,87 | 40,3 |
| Zeytinyağı | 256,56 | - | - | 337,43 | - | - | 31,5 |
| Beyaz Peynir | 252,37 | - | - | - | - | - | - |
| Kaşar Peyniri | 318,52 | - | - | - | - | - | - |
| Yoğurt | 53,42 | - | - | - | - | - | - |
| Tereyağ | 375,43 | - | - | - | - | - | - |
| Mısırözü Yağı | 80,70 | - | - | - | - | - | - |
| Ayçiçek Yağı | 64,77 | - | - | - | - | - | - |
| Tavuk Eti | 100,18 | - | - | - | - | - | - |
| Toz Şeker | 41,61 | - | - | - | - | - | - |
Not: Hal, pazar ve market verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa illerinden alınmıştır. Üretici fiyatları, önemli üretim merkezlerinden derlenmiştir.
Ay Sonu Market Fiyatları
| ÜRÜNLER | 27 Eylül 2024 (TL/kg) | 28 Ekim 2024 (TL/kg) | Değişim (%) |
|---|---|---|---|
| Salatalık | 28,76 | 54,58 | 89,8 |
| Sivri Biber | 41,09 | 67,82 | 65,0 |
| Yeşil Soğan (Demet) | 24,83 | 39,82 | 60,4 |
| Kabak | 34,37 | 50,19 | 46,0 |
| Domates | 32,24 | 43,23 | 34,1 |
| Havuç | 26,18 | 32,23 | 23,1 |
| Patlıcan | 30,65 | 35,53 | 15,9 |
| Marul (adet) | 32,07 | 36,87 | 15,0 |
| Kuru Üzüm | 192,86 | 209,79 | 8,8 |
| Elma | 37,76 | 39,63 | 5,0 |
| Mısırözü yağı | 77,01 | 80,70 | 4,8 |
| Y. Fasulye | 65,57 | 68,38 | 4,3 |
| Tavuk Eti | 96,42 | 100,18 | 3,9 |
| Yeşil Mercimek | 68,64 | 70,65 | 2,9 |
| Beyaz peynir | 249,29 | 252,37 | 1,2 |
| Yoğurt | 53,00 | 53,42 | 0,8 |
| Kaşar peyniri | 316,08 | 318,52 | 0,8 |
| Pirinç | 70,46 | 70,99 | 0,8 |
| Tereyağı | 373,34 | 375,43 | 0,6 |
| Dana Eti | 554,95 | 557,55 | 0,5 |
| Kuzu Eti | 668,09 | 669,34 | 0,2 |
| Maydanoz (adet) | 12,71 | 12,68 | -0,2 |
| Zeytinyağı | 340,68 | 337,43 | -1,0 |
| Fındık (iç) | 523,66 | 514,16 | -1,8 |
| Kırmızı Mercimek | 53,28 | 52,16 | -2,1 |
| Toz şeker | 42,61 | 41,61 | -2,3 |
| Nohut | 81,05 | 78,44 | -3,2 |
| Kuru Fasulye | 81,56 | 78,63 | -3,6 |
| Yumurta (adet) | 4,71 | 4,53 | -3,8 |
| Patates | 14,36 | 13,72 | -4,5 |
| Ayçiçek yağı | 69,69 | 64,77 | -7,1 |
| Kuru Kayısı | 406,76 | 376,43 | -7,5 |
| Antep Fıstığı | 665,62 | 612,74 | -7,9 |
| Kuru İncir | 477,49 | 433,65 | -9,2 |
| Limon | 36,78 | 30,53 | -17,0 |
| Kuru Soğan | 17,48 | 14,22 | -18,7 |
Ay Sonu Üretici Fiyatları
| ÜRÜNLER | 27 Eylül 2024 (TL/kg) | 28 Ekim 2024 (TL/kg) | Değişim (%) |
|---|---|---|---|
| Salatalık | 13,60 | 28,00 | 105,9 |
| Kabak | 13,00 | 26,63 | 104,8 |
| Sivri Biber | 18,71 | 37,83 | 102,2 |
| Domates | 12,83 | 21,10 | 64,4 |
| Havuç | 7,50 | 12,00 | 60,0 |
| Yeşil Soğan (Demet) | 10,04 | 13,63 | 35,8 |
| Y. Fasulye | 36,25 | 48,75 | 34,5 |
| Elma | 14,25 | 18,40 | 29,1 |
| Maydanoz (adet) | 4,31 | 4,94 | 14,5 |
| Patlıcan | 10,67 | 12,00 | 12,5 |
| Marul (adet) | 11,79 | 12,79 | 8,5 |
| Antep Fıstığı | 230,00 | 240,00 | 4,3 |
| Fındık (iç) | 240,00 | 250,00 | 4,2 |
| Kuru Kayısı | 130,00 | 135,00 | 3,8 |
| Kuru Soğan | 5,60 | 5,75 | 2,7 |
| Yeşil Mercimek | 28,86 | 29,33 | 1,6 |
| Kuru Fasulye | 32,00 | 32,14 | 0,4 |
| Kuzu Eti | 397,18 | 398,46 | 0,3 |
| Kırmızı Mercimek | 22,94 | 22,94 | 0,0 |
| Kuru Üzüm | 110,00 | 110,00 | 0,0 |
| Kuru İncir | 170,00 | 170,00 | 0,0 |
| Zeytinyağı | 258,12 | 256,56 | -0,6 |
| Dana Eti | 342,50 | 338,93 | -1,0 |
| Nohut | 31,06 | 30,39 | -2,2 |
| Pirinç | 42,00 | 38,30 | -8,8 |
| Yumurta (adet) | 2,98 | 2,68 | -10,1 |
| Limon | 11,50 | 10,00 | -13,0 |
| Patates | 4,70 | 3,60 | -23,4 |
Gübre Fiyatları
| Gübreler | 2023 Ekim (TL/ton) | 2024 Eylül (TL/ton) | 2024 Ekim (TL/ton) | Eylül 2024 - Ekim 2024 Değişim (%) | Ekim 2023 - Ekim 2024 Değişim (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Sülfat %21 | 7.781 | 9.419 | 9.579 | 1,7 | 23,1 |
| A. Nitrat %26 | 9.177 | 9.753 | 9.813 | 0,6 | 6,9 |
| ÜRE | 14.514 | 14.631 | 15.566 | 6,4 | 7,2 |
| DAP | 20.022 | 23.520 | 23.987 | 2,0 | 19,8 |
| 20.20.0 | 13.742 | 15.193 | 15.402 | 1,4 | 12,1 |