2021 yılından bu yana titizlikle sürdürülen "kayıt dışı istihdamla mücadele" projesi, meyvelerini trafikte veriyor. İl Emniyet Müdürlükleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) arasındaki dijital köprü sayesinde, yol kenarı denetimlerinde şoförlerin sigorta dökümleri saniyeler içinde kontrol ediliyor.
DENETİM TUTANAĞI DOĞRUDAN SGK’YA GİDİYOR
Trafik polisleri tarafından durdurulan tüzel kişiliğe (şirketlere) ait araçlarda, sürücünün sigorta kaydı sorgulanıyor. Eğer şoför, aracı adına kayıtlı olduğu şirkette sigortalı görünmüyorsa; sürücünün kimlik bilgileri, araç plakası ve denetim saati tutanak altına alınarak doğrudan SGK sistemine aktarılıyor. Bu aşamadan sonra SGK, ilgili şirket hakkında geriye dönük inceleme başlatıyor.
ASGARİ ÜCRET ÜZERİNDEN KATLANAN CEZALAR
5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan cezalar, işletmelerin bütçesini sarsacak boyuta ulaştı. 2026 yılı güncel rakamları baz alındığında uygulanan yaptırımlar şöyle:
- İlk Tespit: İşe giriş bildirgesi verilmemişse 66 bin 60 TL (2 asgari ücret).
- Tekerrür Halinde: Bir yıl içinde aynı durum tekrarlanırsa işçi başına 198 bin 180 TL (5 asgari ücret).
- Belge Eksikliği: Aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilmemesi durumunda her ay için 66 bin 60 TL.
- Kayıt İhlali: Ücret bordrosu ve yasal defterlerde şoförün yer almaması durumunda ise ek olarak aylık 33 bin 30 TL ceza kesiliyor.
KİRALIK ARAÇLARDA DURUM NE?
İşletmelerin mağdur olmaması için istisnai durumlar da mevcut. Eğer ticari araç kiralanmışsa ve şoförün sigortası aracı kiralayan firma tarafından yapılmışsa ceza uygulanmıyor. Ancak bu durumun geçerli sayılması için, denetim anında veya sonrasında yazılı ve imzalı kira sözleşmesinin ibraz edilmesi zorunlu tutuluyor.
KAZA ANINDA SORUMLULUK KATLANIYOR
Yetkililer, sadece para cezasıyla değil, olası kazalarda da büyük riskler olduğunu hatırlatıyor. Sigortasız şoförün karıştığı kazalarda, rücu davaları ve tazminat yükümlülükleri tamamen araç sahibi şirkete kalıyor. Bu durum, şirketlerin iflasına kadar gidebilecek hukuki süreçleri tetikleyebiliyor.
