Avrupa Birliği Copernicus uydu izleme sisteminin 2024 Yıllık İklim Özeti’ne göre, kutup dışı okyanuslarda yıllık ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,87 dereceye çıkarak tarihin en yüksek seviyesine ulaştı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün verileri ise Türkiye’deki denizlerde de sıcaklıkların yükseldiğini ortaya koyuyor.
Akdeniz’de Rekor Artış
ODTÜ verilerine göre, bu yaz Akdeniz’de deniz yüzey suyu sıcaklığı uzun yıllar ortalamasının 1 derece üzerinde seyretti ve 28 dereceye ulaştı. Ege Denizi’nde Bodrum’da 26 derece, İzmir’de ise 25 derece ölçüldü. Marmara Denizi’nde sıcaklık 26-27 derece, Karadeniz’de 27 derece olarak kaydedildi.
ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu, son 40 yılda Türkiye çevresindeki denizlerde sıcaklık artışının 2 dereceyi aştığını belirterek, “Marmara, Karadeniz ve Doğu Akdeniz’in bazı bölgelerinde artış 2-2,5 dereceye ulaştı. Bu, deniz ekosistemleri için ciddi bir risk oluşturuyor” dedi.
Deniz Ekosistemine Etkileri
Sıcaklık artışları, deniz çayırları ve mercanlar üzerinde ölümcül etki yaparken bazı balık türleri yaşadıkları bölgelerden uzaklaşıyor. Kızıldeniz’den gelen yeni türlerin Akdeniz’de yaygınlaştığına dikkat çeken Salihoğlu, biyoçeşitlilik kaybının turizm ve balıkçılık sektörünü de olumsuz etkilediğini vurguladı.
Marmara Denizi’ni Tehdit Eden Değişim
Salihoğlu, denizlerin fiziksel ve kimyasal yapısındaki değişimlerin Marmara Denizi için tehlike oluşturduğunu söyledi. Su kütlelerindeki yapısal değişimlerin, oksijenli yüzey suyunun yenilenmesini engellediğini belirten Salihoğlu, bunun ekosistemde felaket etkisi yaratabileceğini kaydetti.
Kuraklık ve İç Su Kaynakları
Küresel ısınmanın etkisiyle artan kuraklık, nehirlerden denizlere tatlı su girişini azaltıyor ve denizlerin ekolojik dengesini bozuyor. Salihoğlu, Türkiye’nin su politikasını bu gerçekleri göz önünde bulundurarak planlaması gerektiğini söyledi.
Müsilaj ve Ekstrem Hava Olayları Riski
Artan deniz suyu sıcaklıklarının, kıyılarda beklenmedik hava olaylarını tetiklediğine dikkat çeken Salihoğlu, fırtına, hortum ve tropik fırtına benzeri olayların artabileceğini belirtti. Ayrıca sıcaklık artışının zararlı alg patlamalarını hızlandırarak müsilaj riskini yükselttiği uyarısında bulundu.
Denizlerin Korunması Şart
Salihoğlu, deniz ekosistemlerini korumak için sürdürülebilir balıkçılığa geçilmesi, trol balıkçılığının azaltılması ve koruma alanlarının artırılmasının önemine değindi. “Denizlerimizi iklim değişikliğinin etkilerinden korumak için tüm denizlerde koruma alanlarını en az yüzde 30’a çıkarmalıyız” dedi.